۱۳۹۷ سه شنبه ۱ خرداد - اِثَّلاثا ٧ رمضان ١٤٣٩
    
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
شهلا ریگی:
 بلوچستان پاکستان؛ مجالی محدود برای زنان
بلوچستان بشدت تحت سلطۀ رفتارهای محافظه کارانه و تبعیض آمیز علیه زنان است. عوامل اجتماعی، فرهنگی و حکومتی، محدودیت های چشمگیری را برای فعالیت سیاسی زنان ایجاد و مجالی برای دادخواهی آنان باقی نگذاشته است..

اصل 25 قانون اساسی پاکستان تصریح می کند «همه شهروندان در برابر قانون مساوی و برخورداری از حقوق قانونی یکسان هستند، هیچگونه تبعیضی بر اساس جنسیت نباید وجود داشته باشد».

با این حال آیا زنان می توانند در مناسبات سیاسی بلوچستان حضور داشته باشند، آیا می توانند اظهار نظر مستقل نمایند و آیا با آنها منصفانه رفتار می شود؟

بلوچستان - استان خشونت زدۀ پاکستان- بشدت تحت سلطۀ رفتارهای محافظه کارانه و تبعیض آمیز علیه زنان است. در اینجا عوامل اجتماعی، فرهنگی و حکومتی، محدودیت های چشمگیری را برای فعالیت سیاسی زنان ایجاد کرده است و مجالی برای دادخواهی آنان باقی نگذاشته است.

از 8 حزب سیاسی اصلی ایالت بلوچستان، از جمله حزب مسلم لیگ پاکستان(PML-N)، تحریک انصاف پاکستان(PTI)، حزب مردم پاکستان(PPP)، حزب ملی عوامی پختونخوا(PkMAP)، جماعت علمای اسلام(JUI-F)، حزب ملی(NP)، حزب ملی بلوچستان(BNP) و حزب ملی عوامی(ANP)، تنها حزب مسلم لیگ پاکستان به زنان اجازۀ مشارکت در مدیریت های محلی و استانی را داده است.

در سال 2015 خانم راحله حمید درانی به اتفاق آرا به عنوان نخستین سخنگوی مجلس بلوچستان برگزیده شد. سعیدخان ناصر عضو هیئت مرکزی حزب مسلم لیگ می گوید؛ ما برای اولین بار با انتخابی تاریخی در جامعه ای سنتی که از پذیرش زنان چندان استقبال نمی کند، یک زن را به سمت سخنگویی مجلس بلوچستان برگزیدیم.

جالب توجه است که تنها احزابی همچون، حزب ملی، حزب مسلم لیگ(شاخه نوازشریف) و حزب مردم پاکستان در شاخه های ایالتی خود در بلوچستان دارای مجمع زنان هستند.

شاخه ایالتی حزب ملی در بلوچستان همواره از حقوق زنان دفاع کرده است، این حزب از دهۀ هفتاد میلادی در ایالت بلوچستان دارای انجمن زنان بوده است. (خانم) دکتر شاما اسحاق بلوچ دبیر امور زنان حزب ملی می گوید؛ «ما مسئله‌ی زنان را در مجلس برجسته نمودیم، حتی در سال 2014 که که گروهی تهدید به جلوگیری از مدرسه رفتن دختران در پنجگور کرده بودند، ما ایستادیم و مقاومت کردیم».

با همۀ این تفاسیر، عدم حضور زنان در جامعۀ بلوچستان، همچنان یک مسئله ی بغرنج در این ایالت است. زنان در توسعه نیافته ترین، اما غنی ترین استان پاکستان در زیر سایۀ مزمن فقر زندگی سپری می کنند، حتی امکانات بهداشتی اساسی نیز بسیار محدود و فاقد دسترسی همگانی است. آنها بشدت نیاز دارند تا صدایشان شنیده شود.

در کابینۀ مردانۀ ایالتی متشکل از 12 وزیر و 4 مشاور، کرسی مهم و قابل توجهی برای زنان وجود ندارد، حتی کمیسیون های زنان نیز توسط نمایندگان مرد سازماندهی و مدیریت می شود.

دکتر فوزیه ماری، قائم مقام سخنگوی مجلس ایالتی بلوچستان
 

از سوی دیگر، مجلس بلوچستان دارای 13 قانونگذار زن است که 12 نفر از آن بصورت غیرمستقیم و یک نفر با رأی مستقیم انتخاب می شوند. اکثر این زنان از طوایف متنفذ انتخاب می شوند که البته آگاهی چندانی از مسائل عمدۀ سیاسی ندارند. به همین دلیل همواره به علت ناتوانی از پرداختن به امور زنان و عدم توجه به نقض حقوق زنان از سوی جامعه مورد انتقاد قرار می گیرند.

علاوه بر این زنان در حوزۀ سیاست پیشرفت چندانی نداشته اند،  چراکه هرگز فرصت احراز جایگاه و مناصب رسمی که بتوانند در سیاست های کشور پاکستان تأثیرگذار باشند را نیافته اند. بنابراین هنگامی که چنین موقعیتی حتی از سوی احزاب سیاسی به آنان اعطا می شود، نگاه فرهنگی- اجتماعی سیاست حاکم به آنان اجازه نمی دهد تصمیمات قابل ملاحظه ای اتخاذ نمایند. در نتیجه اکثر کرسی های زنان، قراردادهای فرمایشی برای تسکین انتظارات جامعه است. با این حال آگاهی زنان در بلوچستان نسبت به حقوق سیاسی خود رشد قابل ملاحظه ای یافته و اغلب آنها می دانند چگونه مدافع حقوق خود باشند.

خانم فوزمی آچاکزای برای نخستین بار در سال 2002 یک کرسی مجلس را بدست آورد، در سال 2013 نیز بار دیگر موفق به کسب آن شد، اما وی از اینکه "صرفاً عضویت مجلس بدون هیچگونه نقشی در مصوبات آن" را دارد ابراز ناخرسندی می کند.

وی معتقد است زنان می بایست حداقل نیمی از کرسی های مجلس را دارا باشند و تنها با نمایندگی عادلانه می توانند مسائل خود را به پیش برند.

به گفتۀ رانی وحیدی فعال حقوق زنان در کویته، زنان پتانسیل زیادی در مشارکت های سیاسی دارند و در بسیاری از مقاطع زمانی بخش مهمی از ساختار سیاسی متعارف بلوچستان بوده اند. یک زنِ دارای مهارت و آگاهی سیاسی بسیار بهتر می تواند به مسائل محوری زنان بپردازد.

بر اساس گزارش FAFEN (شبکه انتخابات آزاد و شفاف) مجلس ایالتی بلوچستان از ژوئن 2013 تا فوریه 2017 تنها سه مصوبه در خصوص زنان داشته است.

خانم فومی آچاکزای می گوید ما دو لایحه مهم را تصویب کردیم، اول؛ قانون منع آزار و اذیت زنان در محل کار، و قانون دوم برخورد با خشونت خانگی علیه زنان، کودکان و افراد آسیب پذیر، که هر دو در جامعۀ سنتی بلوچستان دستاورد مهمی بشمارمی آید.

با اینحال رانی وحیدی معتقد است زنان می بایست حضور فعال تری در مناسبات سیاسی بلوچستان داشته باشند: «تصویب دو مصوبه در طول چهار سال یعنی عملا هیچ کاری انجام نشده است». وی می گوید نمایندگان زن در مجلس ایده های مستقل ندارند و تنها راهبرد احزاب سیاسی خود را دنبال می کنند و این نقطۀ ضعف آنهاست.

فی الواقع، مجلس جایگاهی است که سیاست های اجرایی مورد مباحثه قرار می گیرد و تصمیم گیری می شود. اما در حوزۀ زنان و علی الخصوص بلوچستان، مسائل زنان به ندرت با نمایندگان زن مطرح می شود و اغلب مردان در خصوص آنها نظر نهایی را می دهند. در حقیقت زنان از اینکه بدون واهمه نظرات خود را بیان کنند مردد هستند و تصور می کنند در صورتی که از حقوق همجنسان خود و مسائل اجتماعی زنان دفاع کنند، حمایت احزاب سیاسی مردسالار را از دست خواهند داد.

بر اساس کمیتۀ FAFEN ، زنان 46 درصد جمعیت ایالت بلوچستان را تشکیل می دهند، با اینحال کمتر از 20 درصد کرسی های نمایندگی مجلس ایالتی را در اختیار دارند، در چنین شرایطی یک نمایندۀ زن پارلمان محلی، حدود 358 هزار نفر، در حالیکه یک نمایندۀ مرد، حدود 100 هزار نفر را نمایندگی می کند.

سناتور محمدعثمان کاکر عضو حزب ملی عوامی پختونخوا(PkMAP) می گوید «علاوه بر کرسی های مجلس، باید به زنان در مناصب مختلف فرصت حضور داده شود، اما جامعه و افکار عمومی بلوچستان به این سطح آگاهی نرسیده است که این واقعیت را به راحتی بپذیرد».

از سوی دیگر احزاب و جریانات مذهبی بلوچستان در اغلب مناظرات سیاسی مورد انتقاد فعالان حقوق زنان قرار می گیرند، این احزاب معتقدند زنان می بایست در خانه بمانند و از ورود به جامعه و مباحث سیاسی پرهیز کنند.

عبدالباری آچاکزای عضو جمعیت علمای اسلام بلوچستان می گوید «زنان در هیچ سطحی، حزب سیاسی ما را نمایندگی نمی کنند و ما نیز تاکنون بر اساس آنچه اساسنامۀ حزب تصریح کرده است، فضایی برای مشارکت زنان فراهم نکرده ایم... ما به پتانسیل زنان واقف هستیم اما صرفاً بر مبنای قوانین شریعت و در مناطقی که حضور آنان مفید واقع شود».

اما آنچه واضح است اینکه، وضعیت زنان؛ این قشر مظلوم و مهجور بلوچستان رو به بهبودی نخواهد گرایید تا زمانیکه جریاناتی که ید قدرت بدست آنهاست از انحصارگرایی به در آیند و مشارکت زنان را بپذیرند. حضور زنان می تواند تأثیر قابل توجهی بر ساختار فرهنگی- مدنی جامعۀ بلوچستان بگذارد و کیفیت زندگی در این استان را ارتقا دهد.

استون - شهلا ریگی
تاريخ: ۱۳۹۶/۳/۱۰   تعداد بازدید: 2890

نظرات
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

نظرسنجی   

سیاسی
۱۳۹۶/۹/۱
۱۳۹۶/۸/۸
۱۳۹۶/۸/۴
۱۳۹۶/۷/۱۷
۱۳۹۶/۵/۱۷

اجتماعی
۱۳۹۶/۸/۱۴
۱۳۹۶/۷/۲۸
۱۳۹۶/۶/۹
۱۳۹۶/۶/۸
۱۳۹۶/۶/۵

فرهنگ و هنر
۱۳۹۶/۸/۲۱
۱۳۹۶/۷/۲۸
۱۳۹۶/۶/۲۵
۱۳۹۶/۶/۱۴
۱۳۹۵/۱۲/۱۲

بلوچ و بلوچستان
۱۳۹۶/۶/۱۵
۱۳۹۶/۴/۱۲
۱۳۹۶/۱/۸
۱۳۹۵/۱۲/۱۷
۱۳۹۵/۱۲/۵

عکس و کاریکاتور
۱۳۹۳/۴/۲۴
۱۳۹۳/۲/۲۶
۱۳۹۳/۲/۱۳
۱۳۹۳/۱/۲۵

پربیننده‌ترین‌ها   

آمار سایت   

صفحه اصلی   |   درباره ما   |   ارتباط با ما   |   سیستم کاربری