۱۳۹۷ چهارشنبه ۲۷ تير - اِلأَربِعا ٥ ذو القعده ١٤٣٩
    
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
یادداشت:
 اتحاد ژئواکونومیکی در بلوچستان بزرگ
با اینکه بلوچستان از موقعیت منحصربه فردی برخوردار است، اما تا کنون نتوانسته نقش موثری در توسعه اقتصادی در بُعد بین‌المللی مانند بندرشهرهای حاشیه جنوبی خلیج فارس یا کشورهای آسیای جنوب شرقی ایفاکند..

بلوچستان بزرگ محدوده وسیع و بیابانی است که در داخل مرزهای سیاسی دو کشور پاکستان و ایران گسترده شده است. این منطقه عاری از پوشش گیاهی مطلوب اما غنی از منابع معدنی است. بلوچستان پاکستان دارای منابع معدنی و انرژی گاز است و بخش عمده از برق پاکستان از این منطقه تامین می شود. موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیکی بلوچستان به دلیل پیوند با حوزه ژئوپلیتیکی آسیای مرکزی حائز اهمیت است. چابهار وگوادر از مهمترین بنادر استراتژیک در بلوچستان بزرگ هستند. بندر گوادر به عنوان ترمینال انرژی پاکستان چند سالی است که میزبان شرکت‌های چینی برای ترانزیت انرژی از آسیای مرکزی به سوی بازارهای مصرف است و در این راه سرمایه گذاری‌های هنگفتی انجام شده است و البته مخالفانی از قوم بلوچ دارد که به دلیل عدم به کارنگرفتن توسط سرمایه گذاران، نیروهای بومی هر از گاهی منطقه را به آشوب و بحران می کشانند.

با اینکه بلوچستان از موقعیت منحصربه فردی برخوردار است، اما تا کنون نتوانسته نقش موثری در توسعه اقتصادی در بُعد بین‌المللی مانند بندرشهرهای حاشیه جنوبی خلیج فارس یا کشورهای آسیای جنوب شرقی ایفاکند. شکی نیست که بی ثباتی اقتصادی در ایالت بلوچستان که ناشی از بی‌مهری از سوی حکومت مرکزی و اتخاذ سیاست‌های نادرست دولت‌ها در بخش توسعه اقتصادی و اجتماعی و همچنین عدم اختصاص امکانات رفاهی و در نتیجه نبود استانداردهای زندگی در آن منطقه است، به دنبال خوددرگیری محلی و در نتیجه حرکاتی که برای تمامیت ارضی پاکستان تهدیدزاست، به دنبال خواهد داشت؛ از این رو سال‌هاست زمزمه‌هایی در بلوچستان پاکستان معدود علاقمندانی را از ایران با خود همراه کرده است که گاه با در دست گرفتن اسلحه و ایجاد درگیری و رفتار خشونت‌آمیز، موجبات نگرانی اذهان عمومی را فراهم می‌آورند.

تفکر ضدتمامیت ارضی در بلوچستان به دلیل تقویت وحدت قوم بلوچ در دو سوی مرز و عدم رشد و توسعه اقتصادی مورد توجه است؛ اگر چه تسلط ساختار سیاسی- ایدئولوژیکی قدرت‌های فرامنطقه‌ای نظیر عربستان سعودی و قطر در تاسیس مدارس مذهبی با رویکرد افراط گرایی اسلامی به منظور مقابله با ایران در بخش پاکستانی بلوچستان هم توانسته است در پرورش چنین اندیشه‌هایی موثر باشد، اما نابرابری‌ها بین ظرفیت‌ها و توانایی‌های اقتصادی و ضعف ساختاری در نهادهای دولتی مرتبط با بخش اقتصاد و صنعت به عنوان عوامل اصلی تهدیدزا در مرکز توجه قرار دارند.

از این رو ژئواکونومی که موضوع مورد مطالعه آن انرژی نفت-گاز و آب است، بابه کارگیری مزیت‌هاو ظرفیت‌های اقتصادی وهمکاری‌های تجاری که منجر به بی اعتبارکردن فواصل جغرافیایی بین ملت‌ها،کاهش شکاف طبقاتی، ثبات نظام سیاسی جهان و هدایت جوامع انسانی به سمت توسعه پایدار و دموکراسی می شود،می تواند بستر را برای بالا بردن ظرفیت‌های توسعه همه جانبه در بلوچستان و تقویت و اتحاد روابط تجاری در دوسوی مرز در بخش ترانزیت انرژی نفت و گاز، همراه با سیاست‌های حمایتی دولت‌های دو کشور، هموار کند و در نهایت مانعی در مقابل تجزیه طلبی باشد.

اتحاد ژئواکونومیکی فرصت‌های ایجاد شده را برای پیوند دادن ساختارهای اقتصادی خود به اقتصاد جهانی مورد استفاده قرار می دهد. اتحاد ژئواکونومیکی و تبانی تجاری بین بندرشهرهای چابهار،گوادر، اورمارهو کراچی ومشارکت فعال شرکت‌های چند ملیتی در بخش انرژی در این منطقه می تواند اختلافات سیاسی، فرهنگی-مذهبی و غیره را در مسائل اقتصادی-تجاری حل کند و همگرایی بازار را در سطح منطقه‌ای به وجود آورد و موجب تقویت مناسبات اقتصادی به ویژه کاهش بیکاری و فقر و توزیع عادلانه ثروت و کاهش سیاست تحریک قومیت‌ها شود و همبستگی ملی-قومی رقم بزند. اکنون بلوچستان پاکستان با توسعه حجم همکاری‌های بین المللی و سرمایه گذاری‌های مناسب در بخش ترانزیت انرژی،به سوی کاهش تاثیرات شکاف اجتماعی – سیاسی و اقتصادی بر بدنه خوددر حرکت است، موضوعی که در بلوچستان ایران کمتربه چشم می خورد و اساسا ضرورت سرمایه گذاری بخش خصوصی، تلاشی برای بی ثباتی و تقویت نیروهای گریز از مرکز تفسیر می شود.

اینکه دو تصویر متفاوت از آینده بلوچستان ایران و پاکستان که یکی را در حال توسعه و احیای اقتصاد خود و دیگری را دچار کمبود ساختارهای زیربنایی اقتصادی ببینیم، نه فقط می تواند دردناک باشد، بلکه به طور مستقیم ناشی از قصور و بی توجهی دولت‌ها و نهادهای مربوطه است، در حالی که پتانسیل‌های پیشرفت و توسعه در بلوچستان کاملا مهیاست.

مریم وریج کاظمی – روزنامه اطلاعات

تاريخ: ۱۳۹۶/۳/۲۳   تعداد بازدید: 2791

نظرات
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

نظرسنجی   

سیاسی
۱۳۹۶/۹/۱
۱۳۹۶/۸/۸
۱۳۹۶/۸/۴
۱۳۹۶/۷/۱۷
۱۳۹۶/۵/۱۷

اجتماعی
۱۳۹۶/۸/۱۴
۱۳۹۶/۷/۲۸
۱۳۹۶/۶/۹
۱۳۹۶/۶/۸
۱۳۹۶/۶/۵

فرهنگ و هنر
۱۳۹۶/۸/۲۱
۱۳۹۶/۷/۲۸
۱۳۹۶/۶/۲۵
۱۳۹۶/۶/۱۴
۱۳۹۵/۱۲/۱۲

بلوچ و بلوچستان
۱۳۹۶/۶/۱۵
۱۳۹۶/۴/۱۲
۱۳۹۶/۱/۸
۱۳۹۵/۱۲/۱۷
۱۳۹۵/۱۲/۵

عکس و کاریکاتور
۱۳۹۳/۴/۲۴
۱۳۹۳/۲/۲۶
۱۳۹۳/۲/۱۳
۱۳۹۳/۱/۲۵

پربیننده‌ترین‌ها   

آمار سایت   

صفحه اصلی   |   درباره ما   |   ارتباط با ما   |   سیستم کاربری