۱۳۹۷ سه شنبه ۱ خرداد - اِثَّلاثا ٧ رمضان ١٤٣٩
    
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
عید بندگی:
 حنابندان تا قربانی کدورت ها
این عید فرخنده در منطقه بلوچستان به «مزنین ایید» معروف است و مردم مسلمان استان مانند هر منطقه دیگری از ایران با آداب و رسوم ویژه خود این روز بزرگ را جشن می گیرند...

عید قربان، عید بندگی، با نماز و عبادتش، با قربانی کردن و صدقه اش بستری برای جاری ساختن مفهوم عبودیت و بندگی و جلوه گاه تعبد در برابر خالق یکتاست، همچنین این عید فرصتی مناسب برای دیدار آشنایان و برگزاری مراسم ازدواج، صلح و سازش میان اقوام و ... است. جشن عید قربان به عنوان یکی از بزرگ ترین اعیاد اسلا‌می، در مناطق مختلف کشور با آیین هایی خاص و باشکوهی ویژه همراه است و در سیستان و بلوچستان هم حال و هوای دیگری دارد. در این عید مردم بر آن هستند لباس نو در رنگ های مختلف تهیه و بر تن کنند و در محل «عیدگاه» جمع شوند، در این روز معمولا بیشتر مردم گوسفندی را ذبح و گاهی هم چند خانواده با هم شتر یا گاوی را قربانی می کنند و گوشت آن را به مستمندان احسان می کنند. این عید فرخنده در میان مردم سیستان و بلوچستان به عنوان عید بزرگ و همچنین در منطقه بلوچستان به «مزنین ایید» معروف است و مردم مسلمان استان مانند هر منطقه دیگری از ایران با آداب و رسوم ویژه خود این روز بزرگ را جشن می گیرند به گونه ای که در برخی مناطق بلوچستان از سه روز قبل به استقبال قربان می روند و مقدمات آن را آماده می کنند. زنان بلوچ هم از ماه ها قبل دوخت و دوز لباس های خود را که سوزن دوزی آن زمان بر است آغاز می کنند تا بتوانند روز عید لباسی نو بر تن داشته باشند و در مهمانی ها و جشن های این ایام از آن استفاده کنند، خیلی ها هم با خرید زیورآلات جدید به استقبال این عید می روند.

 

حنابندان

یکی از کارشناسان مردم شناسی می گوید: یکی از زیباترین رسومی که در میان آداب و رسوم مردم استان از گذشته های دور پابرجا مانده آیین حنابندان شب قبل از عید است در این شب زنان و دختران با بستن حنا بر روی دست و پای خود توسط دختران خوش ذوق و ماهر این دیار و با نقشه هایی که در بازار موجود است نقش‌های مختلفی بر دست‌ و پای خود طراحی می کنند.«ابراهیمی» ادامه می دهد: طرح های مورد استفاده در این مراسم که بر دست و پای بانوان بلوچ نقش می بندد، الهام گرفته از همان طرح هنر سوزن دوزی و برگرفته از فکر و خیال دختران این دیار است که در قرن های گذشته سینه به سینه و نسل به نسل از مادران به دخترانشان رسیده و همچنان ماندگار است و آن را با خوشحالی و انگیزه خاصی انجام می دهند.وی اظهار می کند: سه روز پیش از عید قربان، مردم استان به پیشواز عید می روند و زنان در برگزاری آیین های مختلف نقش کلیدی ایفا می‌کنند، آن ها با نزدیک شدن عید، خانه را آراسته و خود را برای میزبانی خویشاوندان و اقوام نزدیک و دور آماده می کنند.

به گفته وی می‌توان پیش از عید، بوی عطر آگین آن را در کوچه پس کوچه‌های شهرها و روستاهای مختلف به خصوص جنوب استان احساس کرد و مردم با شور و خوشحالی خاصی خود را برای برگزاری آیین‌ها و آداب و رسوم خاص این منطقه آماده می‌کنند، خوشبوسازی منازل و مساجد نیز شب قبل از عید قربان یا صبح اول روز عید توسط خانم ها انجام می شود به گونه ای که آن ها با استفاده از ماده رنگی به نام سوچکی که در بازارهای سنتی یافت می‌شود و دود دادن آن، فضای منزل را عطرآگین می کنند.وی تصریح می کند: در روزهای قبل از عید قربان، مراکز خرید و فروشگاه ها و بازارها در شهرهای استان مملو از جمعیت می شود و خیلی ها هم از روستاها به بازارهای شهر مراجعه و با خرید شیرینی، میوه و لباس نو خود را برای استقبال از عید قربان آماده می کنند.

وی ادامه می دهد: بانوان بلوچ از روزها و حتی هفته های قبل از فرا رسیدن عید برای دوخت لباس های نو و خرید زیور آلات جدید اقدام و خود را برای برپایی این جشن بزرگ آماده می کنند.

 

رسمی قدیمی

ابراهیمی می گوید: در روز عید قربان نیز مردم سیستان و بلوچستان با پوشیدن لباس نو این روز را آغاز می کنند و همچون آیین استقبال از بهار و نوروز، اعضای خانواده پس از استحمام و پوشیدن لباس نو دوش به دوش هم به سوی مساجد و عیدگاه ها حرکت می‌کنند تا فریضه نماز عید را به جا بیاورند. پس از اقامه نماز عید قربان نمازگزاران در محل عیدگاه با در آغوش گرفتن یکدیگر و تبریک عید از هم طلب حلالیت می‌کنند و این عید بزرگ را فرصت بسیار مناسبی می‌دانند تا کدورت و اختلاف های گذشته را به فراموشی بسپارند و با در آغوش کشیدن هم بار دیگر پیمان صلح، دوستی، برابری و برادری ببندند. طلب بخشش و حلالیت طلبیدن در روز عید را می ‌توان از آداب پسندیده و قدیمی مردم بلوچ دانست که به مدت سه روز در دیدار با اقوام و آشنایان ادامه دارد و پس از آن در دیدار با دوستان و همسایه ها تکرار می شود به گونه ای که همزمان با فرارسیدن عید قربان همه ساله مردم استان شاهد افزایش تعداد مراسم صلح و سازش در میان اقوام و طوایف درگیر و دارای اختلاف منطقه هستند و بسیاری از کینه ها و دشمنی ها جای خود را به صلح و دوستی می دهد. به گفته وی مردم استان برای هر عید و مراسمی غذا و شیرینی منحصر به خود را دارند و بر همین اساس در روز عید قربان نیز به طور معمول بانوان غذاهای محلی و خوشمزه از جمله «بت گوشت»، «نان پراته» «تنورچه»، «داغی» و «تباهگ» و شیرینی های محلی از جمله «کلوچه» و «قلیفی» می پزند.

 

مراسم ازدواج

این کارشناس با بیان این که به عید قربان روز عشق نیز گفته می‌شود تصریح می کند: بسیاری از دخترها و پسرهای جوان تلاش می‌کنند تا مراسم ازدواجشان را همزمان با این عید فرخنده جشن بگیرند، مردم این منطقه معتقدند ازدواج در اعیاد اسلامی موجب خوشبختی و ایجاد عشق و علاقه در میان زوجین می شود.

وی با اشاره به این که قربانی‌کردن گوسفند، یک سنت حسنه‌ موکد در میان مسلمانان است، می گوید: قربانی حیوانات را می توان رسمی دانست که در فرهنگ مردم سیستان و بلوچستان در مناسبت های مذهبی و غیرمذهبی جایگاه ویژه ای دارد و در ادوار مختلف تاریخی در استان رایج بوده است ولی در روز عید قربان به صورت ویژه بیشتر مردم این دیار با الگوگیری از اقدام حضرت ابراهیم(ع) این سنت پسندیده را به جای می‌آورند.آن ها معتقد هستند که این سنت حسنه؛ فقط به حاجیان اختصاص ندارد و همه افرادی که بضاعت مالی دارند در اندازه توان خود بز، گوسفند، گاو یا شتر ذبح و آن را در میان خانواده های کم بضاعت و همسایگان و نزدیکان توزیع می کنند.

وی اظهار می کند: آن هایی هم که توانایی مالی بیشتری دارند یا بزرگ طایفه هستند با جمع کردن اقوام و بستگان کم بضاعت خود آن ها را در مصرف گوشت قربانی و جشن و شادی خود شریک می کنند.

وی با بیان این که عید قربان فرصتی مناسب برای مهرورزی و تحکیم صلح و دوستی در میان خانواده هاست خاطرنشان می کند: همچنین مردم بلوچ عید قربان را به مدت سه روز جشن می گیرند و با تعطیل کردن کسب و کارشان در این روزها به دیدار اعضای خانواده و اقوام می روند و یا پذیرای مهمان ها می شوند و حتی اگر شخصی موفق نشد در روز اول عید آیین های مخصوص را به جا آورد و از بستگان و آشنایان طلب بخشش و حلالیت کند تا سه روز می تواند معاشرت مخصوص عید و آداب و رسوم خاص مربوط به این روز را به جا آورد.

منبع: روزنامه سیستان و بلوچستان
تاريخ: ۱۳۹۶/۶/۹   تعداد بازدید: 1581

نظرات
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

نظرسنجی   

سیاسی
۱۳۹۶/۹/۱
۱۳۹۶/۸/۸
۱۳۹۶/۸/۴
۱۳۹۶/۷/۱۷
۱۳۹۶/۵/۱۷

اجتماعی
۱۳۹۶/۸/۱۴
۱۳۹۶/۷/۲۸
۱۳۹۶/۶/۹
۱۳۹۶/۶/۸
۱۳۹۶/۶/۵

فرهنگ و هنر
۱۳۹۶/۸/۲۱
۱۳۹۶/۷/۲۸
۱۳۹۶/۶/۲۵
۱۳۹۶/۶/۱۴
۱۳۹۵/۱۲/۱۲

بلوچ و بلوچستان
۱۳۹۶/۶/۱۵
۱۳۹۶/۴/۱۲
۱۳۹۶/۱/۸
۱۳۹۵/۱۲/۱۷
۱۳۹۵/۱۲/۵

عکس و کاریکاتور
۱۳۹۳/۴/۲۴
۱۳۹۳/۲/۲۶
۱۳۹۳/۲/۱۳
۱۳۹۳/۱/۲۵

پربیننده‌ترین‌ها   

آمار سایت   

صفحه اصلی   |   درباره ما   |   ارتباط با ما   |   سیستم کاربری